Engelli Hakları 2026: Aylıklar, Vergi İndirimleri ve İstihdam Hakları
Av. Bilge Kağan Arslaner
Avukat
Engelli Hakları 2026: Aylıklar, Vergi İndirimleri ve İstihdam Hakları
Engelli hakları 2026 yılında kapsamlı güncellemeler aldı. Aylık ödemelerdeki artıştan ÖTV muafiyetine, erken emeklilik koşullarından kamu istihdamına kadar pek çok alanda önemli değişiklikler yaşandı. Bu yazıda tüm güncel rakamları ve haklarınızı sade bir dille bulabilirsiniz.
Engelli Aylıkları 2026: Ne Kadar Ödeniyor?
Asgari ücret ve memur maaş katsayısındaki düzenlemeler doğrultusunda 2026 yılı itibarıyla engelli aylıkları güncellendi.
- %40-69 arası engeli olanlar: Aylık 5.103 TL
- %70 ve üzeri engeli olanlar: Aylık 7.655 TL
Engelli aylığı alabilmek için kişi başına düşen gelirin aylık 9.358 TL'yi (net asgari ücretin üçte biri) aşmaması gerekiyor.
Evde bakım maaşı da bu yıl yeniden belirlendi. Kişi başı geliri 18.716 TL'nin altında olan aileler için aylık ödeme tutarı 13.878 TL'ye yükseldi.
Bunu biliyor muydunuz? Engelli aylığı ve evde bakım maaşı başvurularını e-Devlet üzerinden veya İl/İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlükleri'ne doğrudan başvurarak yapabilirsiniz. Başvurunuz haksız yere reddedildiyse itiraz hakkınızı kullanabilirsiniz.
EKPSS 2026: Kamuda Engelli İstihdamı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın açıklamasına göre 2026 yılında kamuda 1.573 engelli vatandaş daha istihdam edilecek. Son 23 yılda kamudaki engelli istihdamı 15 kat artırılarak toplam 82.626 kişiye ulaştı.
2026 EKPSS kura başvuruları 28 Nisan - 13 Mayıs 2026 tarihleri arasında alındı. Kuraya başvurabilmek için en az %40 engellilik oranına sahip olmak gerekiyor; bu adaylar sınava girmiyor, yalnızca kuraya katılıyor.
Sınav ve başvuru ücretleri:
| Kategori | Ücret |
|---|---|
| EKPSS sınav ücreti (toplam) | 1.200 TL |
| Adayın ödediği tutar | 240 TL |
| Bakanlık tarafından karşılanan | 960 TL |
| Kura başvuru ücreti | 150 TL |
| Şehit yakınları ve gaziler | Ücretsiz |
Görme engelli vatandaşlara özel bir not: Ulusal Engelli Veri Sistemi'ne kayıtlı 209.180 görme engelli bulunuyor. Kamu kurumlarında görev yapan görme engelli memur sayısı 2025 sonu itibarıyla 13.385'e ulaşmış olup bu rakam toplam engelli memur sayısının %16,2'sini oluşturuyor.
Engelli Erken Emekliliği 2026: Yeni Koşullar
2025 yılında yapılan düzenlemelerle engelli erken emekliliği artık tamamen SGK sağlık kurullarının belirlediği çalışma gücü kaybı oranına göre yürütülüyor. Eski vergi indirim belgesi esas alınması uygulaması sona erdi.
Genel kural: %40 ve üzeri çalışma gücü kaybı olan bireyler, 15 yıl sigortalılık ve 3.600 prim günüyle (Bağ-Kur için 3.960 gün) yaş şartı aranmaksızın emekli olabiliyor.
1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olup 15 Ocak 2025 sonrasında emeklilik talep edenler için:
- %40-49 engellilik: 18 yıl çalışma + 4.100 prim günü
- %50-59 engellilik: 16 yıl çalışma + 3.700 prim günü
- %60 ve üzeri engellilik: 15 yıl çalışma + 3.700 prim günü
Malulen emeklilik için ise en az 10 yıl sigortalılık ve 1.800 prim günü yeterli. Bakıma muhtaç bireyler için yalnızca 1.800 gün koşulu aranıyor.
Emeklilik hakkınızın hesaplanması konusunda SGK'ya başvurabilir; sonuçtan memnun kalmazsanız itiraz yoluna gidebilirsiniz. Hakkınızı tam olarak kullanmak için bir avukattan destek almanızı öneririz.
Vergi Avantajları: Gelir Vergisi İndirimi ve ÖTV Muafiyeti
Engellilik İndirimi (Gelir Vergisi)
2026 yılı için aylık engellilik indirimi tutarları şu şekilde belirlendi:
- 1. derece engelliler (çalışma gücünün en az %80'ini kaybedenler): 12.000 TL
- 2. derece engelliler (çalışma gücünün en az %60'ını kaybedenler): 7.000 TL
- 3. derece engelliler (çalışma gücünün en az %40'ını kaybedenler): 3.000 TL
ÖTV Muafiyeti 2026
1 Ocak 2026 itibarıyla engellilere yönelik ÖTV istisnası kapsamında satın alınabilecek araçlar için üst limit 2.873.900 TL olarak belirlendi.
Bu yıl gelen önemli bir yenilik: Ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağına karar verilen, %40 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler de artık ÖTV istisnasından yararlanabiliyor. Bu hak on yılda bir kez kullanılabiliyor.
Engellilik derecesi %90 ve üzeri olanlar için aracın özel tertibatlı olması veya kişinin bizzat kullanması şartı aranmıyor. %90'ın altında engelli olanlar ise istisnadan yararlanmak için aracı bizzat kullanmak amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırmak zorunda.
Diğer Vergi Muafiyetleri
MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) muafiyeti ve Emlak Vergisi muafiyeti de engelli bireylerin yararlanabileceği diğer önemli haklar arasında yer alıyor.
Ulaşım, Sağlık ve Diğer Günlük Haklar
Engelli bireylerin 2026 yılında kullanabileceği başlıca haklar:
- Toplu taşıma indirimi
- TCDD (Devlet Demiryolları) indirimi
- THY engelli yolcu indirimi
- Şehirlerarası otobüs indirimi
- Su, elektrik ve doğalgaz yardımı
- İletişim ve internet hizmetlerinde engelli indirimi
- Devlet tiyatroları, müze ve ören yerlerine ücretsiz giriş
- Milli park ve tabiat parklarına ücretsiz giriş
- KYK yurt indirim hakkı
- Hastanelerde muayene önceliği
- Özel eğitim hakları
İŞKUR aracılığıyla işe yerleşen sosyal yardım faydalanıcıları, bir defaya mahsus 11.000 TL işe başlama yardımı alabiliyor.
2026-2028 Engelli Hakları Eylem Planı
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 2026-2028 dönemini kapsayan 2. Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı'nı hazırladı. Bu plan kapsamında:
- Gündüzlü bakım merkezleri yaygınlaştırılacak; tam gün, yarım gün ve seanslı hizmet seçenekleri sunulacak
- Aktif yaşam merkezleri yeniden yapılandırılacak
- Ulusal Engelliler Veri Tabanı ve E-Rapor Platformu geliştirilecek
- Engelli çalıştırma yükümlülüğünü izleyen Çalışma Bildirim Sistemi devreye girecek
Tüm bu düzenlemelerin hukuki dayanağı, 1 Temmuz 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'dur.
Sonuç
Engelli hakları 2026 yılında istihdam, sosyal yardım, vergi indirimleri ve erken emeklilik başta olmak üzere pek çok alanda güncellendi. Aylıklardan ÖTV muafiyetine, EKPSS'den emeklilik koşullarına kadar tüm bu hakları yakından takip etmek, size ve yakınlarınıza ciddi mali avantajlar sağlayabilir.
Haklarınızın kullanımında sorun yaşıyorsanız, resmi başvuru kanallarını tükettikten sonra bir avukata danışarak hukuki yolları değerlendirebilirsiniz.