Kadına Şiddet Koruma Kararı: Nasıl Alınır, Ne Sağlar?
Av. Bilge Kağan Arslaner
Avukat
Kadına Şiddet Koruma Kararı: Nasıl Alınır, Ne Sağlar?
Şiddete uğrayan ya da şiddete uğrama tehlikesi taşıyan bir kadın olarak en temel sorunuz şu olabilir: Bu tehlikeden yasal olarak nasıl korunabilirim? İşte kadına şiddet koruma kararı tam bu noktada devreye giriyor. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki bu tedbir mekanizması, hem hukuki hem de fiziksel bir güvence sunuyor. Ama pratikte süreç çoğu kişinin sandığından farklı işliyor.
6284 Sayılı Kanun: Yasal Çerçeve Nedir?
Türkiye'de kadına yönelik şiddetle mücadelenin ana yasal dayanağı 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'dur. 8 Mart 2012'de TBMM'de kabul edilen, 20 Mart 2012'de Resmî Gazete'de yayımlanan bu kanun, daha önceki 4320 sayılı Kanun'un yerini almıştır.
Kanun yalnızca evli kadınları kapsamıyor. Fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddet dahil her türlü şiddet biçimini kapsıyor. Üstelik şiddete fiilen uğramak zorunlu değil — şiddete uğrama tehlikesi bile başvuru için yeterli zemin oluşturuyor. Şiddete maruz kalan çocuklar ve aile bireyleri ile tek taraflı ısrarlı takip mağdurları da bu kanundan yararlanabiliyor.
Açıkçası, 2021'de Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesi (3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) bu konuda ciddi soru işaretleri yarattı. Ancak 6284 sayılı Kanun iç hukukta yürürlükte kalmaya devam etmektedir. Uygulamanın zayıfladığı tartışılsa da yasal güvence ortadan kalkmış değildir.
Koruma Kararı İçin Nereye Başvurulur?
Müvekkillerimizin en sık sorduğu sorulardan biri bu. Başvuru yolları birden fazla:
- Aile Mahkemesi: Temel başvuru mercii. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi yetkilidir.
- Sulh Ceza Hâkimliği: Acil durumlarda sulh ceza hâkimliğine de başvurulabilir.
- Kolluk (Polis / Jandarma): Doğrudan karakola gidilerek de süreç başlatılabilir. Kolluk, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde tedbirleri kendiliğinden uygulayabilir ve durumu derhal mahkemeye bildirir.
- Cumhuriyet Savcılığı: Savcılık kanalıyla da başvuru yapılabilmektedir.
- ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri): Barınma, psikolojik destek ve hukuki yönlendirme için kritik bir kaynak.
Uygulama deneyimimizde görüyoruz ki kolluk üzerinden yapılan başvurular çoğu zaman daha hızlı sonuç veriyor, özellikle gece saatlerinde veya hafta sonlarında yaşanan acil durumlarda.
Hangi Tedbirler Verilebilir?
6284 sayılı Kanun, iki tür tedbir öngörüyor:
Koruyucu Tedbir Kararları (Mağdur Lehine)
| Tedbir | Açıklama |
|---|---|
| Barınma yeri sağlanması | Şiddet mağdurunun güvenli bir konuta yerleştirilmesi |
| Geçici maddi yardım | Nafaka niteliğinde mali destek |
| Psikolojik, mesleki ve sosyal destek | ŞÖNİM üzerinden sağlanan destek hizmetleri |
| Refakatçi görevlendirilmesi | Güvenlik amacıyla refakatçi desteği |
| Çocukların okul kaydı | Çocukların mevcut okul kayıtlarının korunması |
Önleyici Tedbir Kararları (Şiddet Uygulayan Hakkında)
Bunlar, şiddet uygulayan kişiyi doğrudan kısıtlayan kararlardır:
- Ortak konutu terk etme ve mağdura bırakma zorunluluğu
- Mağdurun bulunduğu yerlere 100-200 metre yaklaşmama yasağı
- Çocuklarla şahsen veya telefon yoluyla iletişim kurma yasağı
- Ruhsatlı silahların kolluk tarafından alınması — İçişleri Bakanlığı'nın 2 Ocak 2020 tarihli genelgesiyle açıkça düzenlenmiş; tedbir kararı kalkana kadar silah iade edilmiyor
- Alkol ve uyuşturucu kullanma yasağı
- Elektronik kelepçe takılması (talep edilmesi hâlinde)
[İLGİLİ KONU: Aile içi şiddet suçlarında ceza davası süreci]
Süreç Nasıl İşler? Karardan Sonra Ne Olur?
Başvuru yapıldıktan sonra hâkim, kural olarak aynı gün veya en geç ertesi gün karar verir. Duruşma açılması zorunlu değildir. Kararın karşı tarafa tebliği beklenmez — tedbir kararı anında uygulanmaya başlar.
Tedbir kararlarına itiraz için iki haftalık süre mevcuttur. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 12.12.2022 tarihli, 2022/14158 Esas, 2022/17953 Karar sayılı ilamına göre, tedbir kararının ihlal edildiği yerdeki mahkeme yetkilidir.
Tedbir süreleri: Koruyucu ve önleyici tedbirler, ilk aşamada altı aya kadar verilebilir. Tehlikenin devam etmesi hâlinde bu süre uzatılabilir.
İhlal durumunda ne olur? Kanunun 13. maddesi açık: Tedbir kararına aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsi uygulanır. Her ihlalde üç günden on güne kadar zorlama hapsi kararı verilebilir; toplam süre altı ayı geçemez.
Neden Bu Kadar Önemli? Rakamlar Konuşuyor
Şöyle düşün: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın TÜBİTAK ve Marmara Üniversitesi iş birliğiyle hazırladığı Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması-2024, 18.275 kadınla yüz yüze yapılan görüşmelere dayanıyor. 7 Ekim 2025'te kamuoyuyla paylaşılan bu araştırmanın bulguları son derece çarpıcı:
- Kadınların %28,2'si yaşamının herhangi bir döneminde psikolojik şiddete maruz kalmış
- %18,3'ü ekonomik, %12,8'i fiziksel şiddete uğramış
- Son 12 ayda ise kadınların %11,6'sı psikolojik, %3,7'si dijital, %2,6'sı fiziksel şiddete maruz kalmış
- Boşanan kadınlarda tablo daha ağır: %62,1 psikolojik, %42,5 ekonomik, %41,5 fiziksel şiddet
MetroPOLL Araştırma'nın 8 Mart 2026 tarihli anketine göre vatandaşların %74,3'ü Türkiye'de kadına yönelik şiddet sorununun "yüksek" veya "çok yüksek" düzeyde olduğunu düşünüyor.
Bu tablonun en acı yanı şu: Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun 2025 raporuna göre, şiddet mağduru kadınların %57'sinin koruma kararı bulunmuyor. Şubat 2026 raporuna göre ise tek ay içinde 23 kadın öldürülmüş, 29 kadın şüpheli şekilde ölü bulunmuş. Koruma kararı, bu istatistiklerin değişmesinde belki tek başına yeterli değil ama kritik bir araç.
Yaygın Yanlış Anlamalar
Yaygın inanışın aksine, koruma kararı almak için:
- Eşinizden boşanmış olmanız gerekmez. Evli, ayrı yaşayan, nişanlı ya da birlikte yaşayan çiftler için de uygulanabilir.
- Fiziksel iz bırakmış bir saldırı şart değildir. Psikolojik baskı, tehdit, ekonomik kısıtlama da başvuru gerekçesi olabilir.
- Suç duyurusunda bulunmak zorunda değilsiniz. Koruma kararı hukuki/hukuk mahkemesi sürecidir; ceza davası açılmadan da alınabilir.
- Avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak başvurunun doğru ve eksiksiz hazırlanması, tedbirin kapsamını ve hızını doğrudan etkiler.
Pratikte durum farklı: Avukatsız yapılan başvuruların önemli bir kısmı eksik belge ya da yanlış mahkemeye yönlendirme nedeniyle uzuyor.
[İLGİLİ KONU: Boşanma sürecinde geçici nafaka ve tedbir nafakası]
Başvuruya Hangi Belgeler Eklenmelidir?
Mutlaka hazır tutulması gerekenler:
- Nüfus cüzdanı fotokopisi
- Varsa şiddete ilişkin doktor raporu, hastane kaydı
- Varsa mesaj, e-posta, ses kaydı gibi delil niteliğindeki belgeler
- Tanık bilgileri (zorunlu değil ama destekleyici)
- Daha önce şikâyette bulunulmuşsa evrak suretleri
Belgelerin yokluğu başvuruyu engellemez — hâkim, beyan esas alınarak da tedbir kararı verebilir. Ama belge ne kadar güçlüyse, kararın kapsamı da o ölçüde genişleyebilir.
2026'da Neler Değişiyor?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 2026-2030 dönemini kapsayan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele V. Ulusal Eylem Planı'nı 2026 yılı sonuna kadar kamuoyuyla paylaşacağını açıkladı. Bu plan kapsamında 81 il için ayrı eylem planları hazırlanacak, veri odaklı ve izlenebilir politikalar hayata geçirilecek.
TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) da 28-29 Mart 2026 tarihlerinde BM Kadın Birimi ve Birleşik Krallık Ankara Büyükelçiliği iş birliğiyle düzenlediği toplantılarda teknoloji aracılığıyla şiddetle mücadele ve yasal düzenleme ihtiyaçlarını ele aldı. Dijital şiddet verilerinin 2024 araştırmasında ilk kez yer aldığını hatırlatalım — bu alanda yasal düzenleme tartışmaları gündemde olmaya devam ediyor.
[İLGİLİ KONU: Dijital şiddet ve sosyal medya üzerinden taciz suçu]
Hukuki Destek Almanın Önemi
Koruma kararı süreci kâğıt üzerinde basit görünebilir. Ama başvurunun hangi mahkemeye yapılacağı, hangi tedbirlerin talep edileceği, itiraz süreçlerinin nasıl yönetileceği ve kararın icra edilip edilmediğinin takibi pratikte ciddi hukuki bilgi gerektiriyor.
BKA Hukuk Bürosu olarak bu süreçlerde hem acil başvuru aşamasında hem de tedbir kararının uygulanmasının takibinde yanınızda olmak için buradayız. Durumunuz burada anlatılanlardan farklıysa veya bir an önce adım atmak istiyorsanız bize ulaşın.