İş Kazası Tazminat Hakkı: Ne Kadar Alabilirsiniz, Nasıl Talep Edilir?

Bir iş kazası geçirdiniz ya da yakınınız böyle bir kaza sonucu hayatını kaybetti. Elinizde SGK evrakları var, belki bir iş göremezlik raporu — ama asıl soru kafanızı meşgul ediyor: Hakkınız olan tazminatı gerçekten alabilecek misiniz? İş kazası tazminatı davalarında hem hak kayıplarını hem de kritik usul hatalarını yakından görüyoruz. Bu yazı, sizi o hataların içine düşürmemek için hazırlandı.

İş Kazası Tazminatının Hukuki Dayanağı

Türkiye'de iş kazası tazminatı üç temel kanunun kesişiminde şekilleniyor:

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — İş kazasının tanımı, SGK bildirimi ve kurumun sağladığı haklar burada düzenleniyor.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — Maddi ve manevi tazminat taleplerinin asıl hukuki zemini. Özellikle 53, 54, 56/2 ve 146. maddeler doğrudan uygulanıyor.
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — İşverenin iş güvenliği tedbirlerini alma yükümlülüğünü ve bu yükümlülüğe aykırılığın sonuçlarını düzenliyor.

Pratikte durum şu: SGK size geçici iş göremezlik ödeneği ya da sürekli iş göremezlik geliri öder, ama bu ödemeler tek başına yetmez. İşverenin kusuru varsa — ki çoğu davada kısmen de olsa vardır — ayrıca tazminat davası açmanız gerekir.

Hangi Tazminat Kalemlerini Talep Edebilirsiniz?

Maddi Tazminat

Maddi tazminat, kazanın malvarlığınızda yarattığı somut zararları karşılamaya yönelik. Kalemler şöyle sıralanıyor:

1. Tedavi Giderleri SGK'nın karşılamadığı tıbbi masraflar, yol giderleri, protez ve ortez bedelleri. Bu giderlerin belgeli olması önemli — fatura ve makbuzları saklayın.

2. Geçici İş Göremezlik Zararı Raporlu olduğunuz dönemde tam maaşınızı alamadıysanız aradaki fark tazminat kapsamına girer. SGK bu dönem için geçici iş göremezlik ödeneği öder; ancak bu miktar net maaşınızın altında kalıyorsa fark işverenden talep edilebilir.

Burada önemli bir Yargıtay kararına dikkat çekmek istiyorum. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 25 Nisan 2026 tarihli emsal kararında, kalıcı sakatlığı bulunmayan işçilerin dahi raporlu oldukları dönemdeki ücret kayıplarını işverenden "maddi zarar" olarak talep edebileceğine hükmetti. Kararda şu ifade yer alıyor: "Raporlu olduğu dönemde çalışamayan sigortalının yoksun kaldığı ücreti kadar zararı vardır. Bu zarar maddi zarar kapsamındadır."

Yani "kalıcı engelin yoksa maddi tazminat da yok" anlayışı artık geçerli değil. Bu, pratikte son derece önemli bir değişiklik.

3. Sürekli İş Göremezlik Zararı (Efor Kaybı) Kazadan kalıcı bir sakatlık kaldıysa, ömrünüz boyunca harcayacağınız ekstra fiziksel ve zihinsel eforun maddi karşılığı hesaplanır. Maluliyet oranı ne kadar yüksekse tazminat da o kadar artıyor. Hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılıyor; işçinin yaşı, cinsiyeti, net maaşı ve işverenin kusur oranı belirleyici faktörler.

4. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kaza ölümle sonuçlandıysa, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve anne-baba bu tazminatı talep edebilir. Ölümlü iş kazalarında tazminat miktarları, somut dosyaya göre 2.000.000 TL ile 10.000.000 TL'nin üzerine kadar çıkabiliyor.

Manevi Tazminat

Manevi tazminatın matematiksel bir formülü yok. Hakim; kazanın oluş biçimini, maluliyet oranını, tarafların ekonomik durumunu ve işverenin kusur oranını değerlendirerek takdir yetkisiyle belirliyor. Yargıtay'ın tutumu net: Manevi tazminat bir zenginleşme aracı olmamalı, ama caydırıcı da olmalı.

Asıl İşveren – Alt İşveren İlişkisinde Kim Sorumlu?

Müvekkillerimizin sıkça sorduğu sorulardan biri bu. "Ben taşeronun işçisiydim, asıl firma sorumlu değil mi?"

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 6 Kasım 2025 tarihli bozma kararı tam bu noktayı ele alıyor. Karar, iş kazası tazminat davalarında yalnızca sözleşme başlığına bakılarak sorumluluk belirlenemeyeceğini açıkça ortaya koydu. Asıl işveren, alt işverenin çalışanlarının maruz kaldığı iş kazalarından TBK ve İş Kanunu hükümleri çerçevesinde müştereken sorumlu tutulabilir.

Pratikte çok karşılaştığımız bir senaryo: Büyük inşaat veya fabrika projesinde taşeron işçisi olarak çalışıyorsunuz, kaza geçiriyorsunuz. Sadece taşeron şirkete değil, asıl işverene de dava açabilirsiniz — hatta açmalısınız.

SGK Süreci Ne Kadar Sürer?

SGK, iş kazasının tespiti için ortalama 6 ile 12 ay süren bir müfettiş incelemesi yürütüyor. Bu sürede;

• İşverenin kaza tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim yapması gerekiyor.
• Bildirim gecikirse işverene idari para cezası uygulanıyor ve SGK yaptığı masrafları işverenden geri istiyor.
• İşveren kusurlu bulunursa SGK, sigortalıya ödediği tutarları rücu davası yoluyla işverenden tahsil ediyor.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: SGK'nın rücu davası açması, sizin işverene karşı tazminat davası açma hakkınızı ortadan kaldırmıyor. İkisi tamamen bağımsız süreçler.

Tazminat Davası Ne Kadar Sürer ve Nerede Açılır?

Aşama	Süre (Ortalama)
SGK tahkikat süreci	6–12 ay
Adli tıp / maluliyet tespiti	3–6 ay
Yargılama (ilk derece)	12–24 ay
İstinaf / Yargıtay	12–18 ay

Dava, İş Mahkemesinde açılır. İşçinin yerleşim yeri veya kazanın gerçekleştiği yer mahkemesi yetkilidir. Maluliyet oranının kesinleşmediği durumlarda, süreçleri beklemek gerekebilir — çünkü tazminat hesaplaması o orana göre yapılıyor.

Zamanaşımı: Beklemeyin

TBK'nın 146. maddesi gereğince iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıl. Ancak dikkat: Kaza aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa (ihmalden yaralama, taksirle ölüme sebebiyet gibi) ceza davası zamanaşımı uygulanır ve bu süre daha kısa olabilir.

Açıkçası 10 yıl uzun görünüyor, ama uygulamada erken hareket edenler çok daha avantajlı durumda. Tanıkların hafızası zayıflıyor, belgeler kayboluyor, işyeri koşulları değişiyor. Ne kadar erken başlarsanız delil toplaması o kadar güçlü olur.

[İLGİLİ KONU: İş Kazasında İşverenin Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?]

[İLGİLİ KONU: SGK İş Kazası Bildirimi Yapılmadıysa Ne Olur?]

Tazminat Miktarını Etkileyen Faktörler

• İşçinin yaşı (genç işçide tazminat daha yüksek — bakiye ömür uzun)
• Cinsiyeti
• Kaza tarihindeki net maaş
• Maluliyet oranı
• İşverenin kusur oranı
• İşçinin varsa müterafik (katkıda bulunan) kusuru
• Hesaplama tarihi

Yaygın inanışın aksine, SGK'dan iş göremezlik geliri almak tazminat miktarını tamamen düşürmüyor. Bu gelir, hesaplamada mahsup edilir — ama kalan kısmı yine de işverenden talep edebilirsiniz.

---

Durumunuz yukarıda anlattıklarımızdan farklıysa, maluliyet oranınız kesinleşmediyse ya da dava açma sürenizi henüz değerlendirmediyseniz bize danışın. Her dosya kendine özgü ve küçük bir fark büyük bir hak kaybına yol açabiliyor.